Het onderzoek van Johan Braeckman behandelt diverse problemen uit de wijsgerige antropologie. In deze discipline staat de vraag centraal wat de menselijke karakteristieken zijn. De verzameling van deze karakteristieken vormt de ‘menselijke natuur’. Historisch zijn zeer uiteenlopende opvattingen over de menselijke eigenheid naar voren gebracht, dit zowel in mythologische, religieuze, artistieke, filosofische en wetenschappelijke tradities: de ziel, de rede, taal, bewustzijn, de vrije wil, verbeelding, moraliteit, arbeid, het vermogen om technologie, kunst en wetenschap te ontwikkelen, het eindigheidsbesef, het verwerken van informatie, zelfbesef, altruïsme, enzovoort. Nagenoeg alle belangrijke filosofen ontwikkelden opvattingen over de aard van de menselijke natuur. Sommigen stonden sceptisch tegenover de mogelijkheid om, als mens, die natuur te leren kennen; anderen beweerden dat de mens een wezen zonder specifieke eigenschappen is.

De hedendaagse wijsgerige antropologie onderzoekt deze kwesties aan de hand van ideeën uit de wijsgerige traditie enerzijds en anderzijds door gebruik te maken van inzichten ontwikkeld door moderne wetenschappelijke disciplines zoals de sociale psychologie, de evolutiepsychologie, de economie, de archeologie, de cognitieve- en neurowetenschappen (zie www.themoralbrain.be), enzovoort.

Een groot deel van het onderzoek van Johan Braeckman laat zich inspireren door darwinistische inzichten, voornamelijk gebaseerd op het werk van Darwin zelf en dat van moderne darwinistische filosofen en wetenschappers zoals George Williams, Robert Trivers, William Hamilton, Richard Dawkins, John Tooby, Leda Cosmides, Randolph Nesse, Steven Pinker, Daniel Dennett, Pascal Boyer, Ed Hagen en vele anderen (zie www.hbes.com om een idee te hebben in welke traditie het onderzoek zich situeert).

Verder zijn ook klassieke filosofische vragen aan de orde zoals: wat is de plaats van de mens in de natuur en de kosmos? Hoe kan de mens aan zingeving doen en hoe kan hij omgaan met het lijden, verlies, het sterven, de dood? Zijn er waarden die universeel zijn? Wat betekent dit alles voor diverse ethische kwesties (bijvoorbeeld kloneren, stamceltherapie, xenotransplantatie, neurostimulatie, enz.)? Voor de verhouding tussen mensen en dieren? Mag, of moet de mens zijn eigen natuur transformeren? In hoeverre kan de mens zelf beschikken over leven en dood? Hoe kunnen mensen samenleven? Hoe kunnen we agressie en oorlog vermijden? In hoeverre moeten wij rekening houden met de toekomstige generaties?

Johan Braeckman is ingebed in een nationaal en internationaal onderzoeksnetwerk, waarin bovenvermelde onderwerpen vanuit diverse invalshoeken worden onderzocht. Van sommige projecten is hij promotor of copromotor, aan andere werkt hij mee als participant.

Hier kan men een overzicht vinden.